السيد الگلپايگاني
11
مجمع المسائل ( فارسي )
ج - مضاربه در فرض مذكور باطل مىشود ، حتى اگر ورثه مالك هم اجازه بدهند كه مضاربه باقي باشد فايده ندارد . س 13 - هر گاه رأس المال در دست عامل تلف شود آيا عامل ضامن است يا خير ؟ ج - چنانچه عامل تعدى يا تفريط نكرده باشد ضامن نيست . در مضاربه خسارت بين مالك وعامل تقسيم نمىشود س 14 - آيا در مضاربه همان طور كه ربح تقسيم مىشود خسارت هم تقسيم مىشود يا خير واگر به عهده مالك باشد آيا مىتوانند از ابتداء شرط كنند كه خسارت به عهده هر دو باشد يا خير ؟ ج - خسارت به مالك وارد مىشود واگر شرط كنند كه در خسارت هم شريك باشند صحيح نيست . بلى اگر در عقد لازمى نه در عقد مضاربه ، به اين كيفيت شرط كنند كه اگر خسارتي بر مالك وارد شد ، عامل نصف آن را مثلا ، از جيب خود بدهد مانع ندارد وبر عامل ، تكليفا ، عمل به اين شرط واجب است . س 15 - آيا جايز است عامل رأس المال را با مال خود يا ديگرى مخلوط نمايد يا خير ؟ ج - جايز نيست مگر با اذن مالك واگر بدون اذن أو باشد ضامن است ولى اگر مخلوط كرد وبا مجموع مالها تجارت نمود وربح حاصل شد ، بايد ربح بدست آمده به نسبت مال مورد مضاربه ومال ديگرى كه مخلوط شده تقسيم شود مثلا اگر مال مورد مضاربه دو هزار تومان ومال ديگر هزار تومان وربح سيصد تومان باشد ، دويست تومان از ربح متعلق به مال مورد مضاربه ويكصد تومان متعلق به صاحب هزار تومان است . س 16 - آيا عامل حق دارد مال مورد مضاربه را در سفر همراه خود ببرد وبا آن در شهرهاى ديگر تجارت كند يا خير ؟ ج - جايز نيست واگر اين كار را بكند ومال تلف شود يا در آن تجارت خسارتي واقع شود ضامن است مگر اين كه مالك اذن داده باشد يا اين كه مسافرت براي تجارت در مالي كه مورد مضاربه است متعارف باشد لكن اگر مسافرت كرد وتجارت نمود وربح حاصل شد آن ربح بر طبق آنچه در مضاربه تعيين شده تقسيم مىشود .